HMK m. 240/2 ve 243/1 birlikte değerlendirildiğinde; tanık listesi için kesin süre verilmiş olmasına rağmen liste sunmayan bir taraf, duruşmada tanıklarını hazır ederse bu tanıklar dinlenir mi? Yargıtay 2. Hukuk Dairesi'nin 2016/19639 E. sayılı kararı bu konuda nasıl bir yol göstermektedir?

Evet, dinlenir. Bu durum HMK m. 243/1'in son cümlesinde açıkça düzenlenmiştir: 'Şu kadar ki, tanık listesi için kesin süre verildiği ve dinlenme gününün belirlendiği hâllerde, liste verilmemiş olsa dahi taraf, o duruşmada hazır bulundurursa tanıklar dinlenir.' Bu hüküm, 'ikinci tanık listesi yasağı' ve 'kesin sürede liste sunma' kurallarının katı bir şekilde uygulanmasının yaratabileceği hak kayıplarını önlemeyi amaçlayan önemli bir istisnadır. Kuralın mantığı şudur: Kesin sürenin temel amacı, yargılamanın sürüncemede kalmasını engellemektir. Eğer taraf, kesin sürede liste verememiş olsa bile, bir sonraki celsede tanıklarını bizzat hazır ederek mahkemenin işini kolaylaştırıyor ve yargılamada herhangi bir gecikmeye neden olmuyorsa, mahkemenin bu tanıkları dinlemesi gerekir. Yargıtay 2. HD'nin 2016/19639 E. sayılı kararında da bu ilkeye atıf yapılmaktadır. Kararda, davacının kesin süre içinde tanık listesi vermediği, ancak sonraki celsede mazeretinin kabul edildiği ve takip eden celsede tanıklarının hazır olduğunu belirttiği bir durumda, mahkemenin bu tanıkları dinlemesi gerektiği vurgulanmıştır. Tanıkları hazır etme iradesi, liste sunulmamış olsa bile, ispat hakkını kullanma niyetini gösterir ve yargılamayı geciktirmediği sürece mahkeme tarafından kabul edilmelidir. Bu, hukuki dinlenilme hakkının ve maddi gerçeğe ulaşma ilkesinin, katı usul kurallarına üstün geldiği bir durumdur.