Velayet davalarında geçerli olan 're'sen araştırma ilkesi'nin, basit yargılama usulünün 'tarafları duruşmaya davet etmeden dosya üzerinden karar verme' imkanına etkisini tartışınız. Bu ilkenin velayet davalarının kamu düzeniyle olan ilişkisi bağlamında önemini açıklayınız.

Yargı Pusulası bilgi merkezi soru-cevap kaydı #199712

Velayet davaları, HMK m. 316 uyarınca basit yargılama usulüne tabidir. Ancak metinde de belirtildiği gibi, basit yargılama usulünün, hakime mümkün olan hallerde tarafları duruşmaya çağırmadan dosya üzerinden karar verme yetkisi tanıyan hükmü velayet davalarında uygulanmaz. Bunun temel sebebi, velayete ilişkin davaların kamu düzeniyle doğrudan ilgili olması ve bu davalarda 're'sen (kendiliğinden) araştırma ilkesi'nin geçerli olmasıdır. Bu ilke gereği hakim, tarafların istek ve delilleriyle bağlı kalmayıp, çocuğun üstün yararını tespit etmek için duruşmalı inceleme yaparak ve delilleri toplayarak ayrıntılı bir araştırma yapmak zorundadır. Bu nedenle, dosya üzerinden karar verilmesi kamu düzeni ve çocuğun üstün yararı ile bağdaşmaz.