Bir arabuluculuk görüşmesinde, tarafların, uyuşmazlık konusunda bir anlaşmaya varmaları halinde düzenlenen 'anlaşma belgesi'nin hukuki niteliği nedir? Bu belgenin, 'mahkeme ilamı' (kesinleşmiş bir mahkeme kararı) niteliğini kazanabilmesi için hangi ek şartın yerine getirilmesi gerekir? Taraflardan birinin, ilam niteliğindeki bu anlaşma belgesinin gereklerini yerine getirmemesi durumunda, diğer tarafın başvurabileceği hukuki yol nedir?

Arabuluculuk faaliyeti sonunda tarafların anlaşmaya varması halinde düzenlenen 'anlaşma belgesi', tarafların ve arabulucunun imzalarını taşıyan, maddi hukuka ilişkin bir 'sözleşme' niteliğindedir. Bu belge, tek başına bir mahkeme kararı gücünde değildir. Bu anlaşma belgesinin, İİK m. 38'de belirtilen 'ilam niteliğinde belge' gücünü kazanabilmesi için, tarafların ve avukatlarının birlikte imzaladığı durumlarda doğrudan, aksi halde ise taraflardan birinin talebi üzerine, arabuluculuğun yürütüldüğü yerdeki 'sulh hukuk mahkemesinden' bu belgeye 'icra edilebilirlik şerhi' verilmesi gerekir. Mahkeme, anlaşmanın içeriğini değil, sadece anlaşmanın arabuluculuğa ve cebri icraya elverişli olup olmadığını inceler ve bu şerhi verir. İcra edilebilirlik şerhi almış bir arabuluculuk anlaşma belgesi, tıpkı bir mahkeme kararı gibi, ilamlı icra takibine konu edilebilir. Taraflardan biri bu belgenin gereklerini yerine getirmezse, diğer taraf, bu belgeye dayanarak doğrudan 'ilamlı icra' takibi başlatabilir ve alacağını veya hakkını, devletin cebri icra gücüyle zorla tahsil edebilir. (Kaynak: avukaterdemozkan.com/blog/bursa-yildirim-avukat/ - Arabulucu Avukat bölümü)