Bir ceza davasında, görevsizlik kararı veren bir mahkemede (örneğin asliye ceza) yapılan sanık sorgusunun, görevli mahkemede (örneğin çocuk mahkemesi) yeniden yapılması zorunlu mudur? Yargıtay 4. Ceza Dairesi'nin 2009/7393 sayılı kararında, görevli mahkemenin, görevsiz mahkemede yapılan sorgu ile yetinerek hüküm kurması neden CMK m. 191'e aykırı bulunmuştur? Bu kuralın, 'doğrudan doğruyalık' ve 'yüz yüzelik' ilkeleriyle ilişkisini açıklayınız.

Yargı Pusulası bilgi merkezi soru-cevap kaydı #199138

Evet, görevli mahkemede sanık sorgusunun yeniden yapılması zorunludur. Yargıtay 4. Ceza Dairesi'nin 2009/7393 sayılı kararında, görevli olan çocuk mahkemesinin, daha önce görevsizlik kararı veren asliye ceza mahkemesinde yapılan sorgu ile yetinerek hüküm kurması, CMK m. 191'e (Sanığın duruşmada hazır bulunması) aykırı bulunmuş ve bozma nedeni sayılmıştır. Bunun temel nedeni, ceza yargılamasına hakim olan 'doğrudan doğruyalık (vasıtasızlık)' ve 'yüz yüzelik' ilkeleridir. Doğrudan doğruyalık ilkesi, hükmü verecek olan hakimin, delillerle (sanık, tanık, belge vb.) doğrudan temas kurmasını gerektirir. Hakim, sanığın beyanını, tavırlarını, samimiyetini bizzat gözlemleyerek bir kanaate varmalıdır. Yüz yüzelik ilkesi ise, tarafların ve özellikle sanığın, yargılamanın yapıldığı duruşmada hazır bulunarak iddialara karşı doğrudan savunma yapabilmesini ifade eder. Görevsiz bir mahkemede yapılan sorgu, bu ilkeleri karşılamaz. Çünkü hükmü verecek olan görevli mahkeme hakimi, sanığı bizzat dinlememiş, onunla doğrudan temas kurmamıştır. Bu nedenle, görevli mahkeme, dosyayı devraldıktan sonra, sanığı kendi huzuruna çağırarak sorgusunu CMK m. 147'ye uygun olarak yeniden yapmakla yükümlüdür. (Kaynak: barandogan.av.tr/blog/mevzuat/cmk-madde-145-ifade-ve-sorgu-icin-cagri.html)