Kambiyo senedinin (bono) 'hatır senedi' olarak düzenlenmesi ne anlama gelir ve bu durum senedin 'bedelsizliği' ile nasıl bir ilişki kurar? Hatır senedine dayalı bir menfi tespit davasında, senedin hatır için verildiğini ispat yükü kime aittir? Bu iddianın, senedi ciro yoluyla devralan 'iyiniyetli üçüncü kişilere' karşı ileri sürülüp sürülemeyeceğini, kambiyo senetlerinin 'mücerretlik' ve 'imzaların bağımsızlığı' ilkeleri çerçevesinde açıklayınız.

Yargı Pusulası bilgi merkezi soru-cevap kaydı #199082

Bir kambiyo senedinin 'hatır senedi' olarak düzenlenmesi, senedi düzenleyen (keşideci) ile lehine düzenlenen (lehtar) arasında gerçek bir alacak-borç ilişkisi (temel ilişki) olmamasına rağmen, lehtarın kredi bulması veya bir borcunu ödemesi gibi amaçlarla, ona yardımcı olmak (hatır için) amacıyla verilmesidir. Bu durumda senet, düzenleyen ve lehtar arasında 'bedelsiz'dir. Bedelsizlik, senedin düzenlenmesine neden olan temel alacağın bulunmamasıdır. Hatır senedine dayalı bir menfi tespit davasında, senedin bir borç karşılığı olmaksızın hatır için verildiğini ispat yükü, bunu iddia eden davacıya (borçluya) aittir. Bedelsizlik iddiası, bir 'kişisel defi'dir. Bu nedenle, düzenleyen tarafından sadece senedin lehtarına ve senedi devralırken bile bile borçlunun zararına hareket eden 'kötü niyetli' hamile karşı ileri sürülebilir. Kambiyo senetlerinin 'mücerretlik (soyutluk)' ilkesi gereği, senet temel ilişkiden bağımsızdır. Bu nedenle, senedi ciro yoluyla devralan ve temel ilişkinin niteliğini (hatır ilişkisi olduğunu) bilmeyen veya bilmesi gerekmeyen 'iyiniyetli üçüncü kişilere' (hamillere) karşı bedelsizlik veya hatır defi ileri sürülemez. İyiniyetli hamil, senede güvenerek hak kazanır ve borçlu ona karşı ödeme yapmakla yükümlüdür. (Kaynak: barandogan.av.tr/blog/borclar-hukuku/kambiyo-senedinde-cek-bono-bedelsizlik-iddiasi-ile-menfi-tespit-davasi.html)