Silahlı terör örgütüne üye olma suçundan yürütülen bir soruşturmada, şüphelinin malvarlığına (taşınmaz, banka hesabı, araç) CMK m. 128 uyarınca elkonulmuştur. Yargılama sonucunda sanık hakkında verilen mahkumiyet kararı kesinleşmiş, ancak hükümde elkonulan bu malların akıbeti (müsadere veya iade) hakkında bir karar verilmemiştir. Bu durumda, hükümlünün el koyma kararının kaldırılması talebini incelemeye yetkili ve görevli makam neresidir? Yargıtay 5. Ceza Dairesi'nin E:2020/3431, K:2020/12762 sayılı kararında, ilk derece mahkemesinin 'yetkisiz olduğu' gerekçesiyle talep hakkında karar vermesine yer olmadığına karar vermesi neden hukuka aykırı bulunmuştur?

CMK m. 131/1 uyarınca, elkonulan eşyanın iadesine, 'soruşturma evresinde Cumhuriyet savcısı, hâkim veya mahkeme tarafından, kovuşturma evresinde mahkeme tarafından' karar verilir. Somut olayda, soruşturma aşamasında konulan el koyma tedbiri, kovuşturma aşamasına intikal etmiş ve yargılama, mahkumiyet kararının kesinleşmesiyle sona ermiştir. Hükümde elkonulan mallar hakkında bir karar verilmemiş olması, bu konuda bir 'karar verilmesi zorunluluğunu' ortadan kaldırmaz. Bu durumda, hükümlünün el koyma kararının kaldırılması talebini inceleme yetkisi, yargılamayı yapan ve hükmü veren mahkemeye, yani 'kovuşturma evresindeki mahkemeye' aittir. Yargıtay 5. Ceza Dairesi'nin ilgili kararında, ilk derece mahkemesinin 'tedbir soruşturma aşamasında konulduğu için yetkili değilim' şeklindeki gerekçesi hukuka aykırı bulunmuştur. Çünkü el koyma tedbiri, yargılama boyunca devam etmiş ve mahkemenin karar vermesi gereken bir husus haline gelmiştir. Mahkemenin, iade veya müsadere yönünde bir karar vererek dosyayı neticelendirmesi gerekirken, görevsizlik veya yetkisizlik imasıyla talep hakkında karar vermekten kaçınması, CMK m. 131'e aykırıdır. Mahkeme, talebi esastan inceleyerek bir karar vermelidir. (Kaynak: kadimhukuk.com.tr/makale/ceza-muhakemesi-kanunu-131-madde-cmk/)