HMK'da düzenlenen 'ıslah' kurumunun temel amacı nedir? Dava sırasında talebini (dava değerini) karşılayan bir gelişme olmasına rağmen (örneğin, talep ettiği tamiratın davalı tarafından yapılması), davacının dava değerini ıslah yoluyla artırması, HMK m. 182 kapsamında 'kötüniyetli ıslah' olarak değerlendirilebilir mi? Yargıtay 14. Hukuk Dairesi'nin 2015/10742 sayılı kararında, bu durumdaki bir ıslahın hukuki sonucu ne olmuştur ve mahkemenin yargılama giderlerine hükmederken hangi değeri esas alması gerektiği belirtilmiştir?

Islah kurumunun (HMK m. 176 vd.) temel amacı, tarafların yargılama sırasında yaptıkları usul işlemlerindeki (iddia veya savunmalarındaki) eksiklik veya hataları, bir defaya mahsus olmak üzere, karşı tarafın rızası aranmaksızın düzeltmelerine imkan tanıyarak maddi gerçeğe ulaşılmasını ve hak kayıplarını önlemektir. Evet, davacının talebi yargılama sırasında karşılandığı halde, bu gelişmeden sonra dava değerini ıslah yoluyla artırması, HMK m. 182 kapsamında kötüniyetli ıslah olarak değerlendirilebilir. Çünkü bu durumda ıslah, gerçek bir hak talebinden ziyade, daha yüksek vekalet ücreti veya yargılama gideri elde etme gibi davanın amacıyla bağdaşmayan, kötüniyetli bir amaç taşıyabilir. Yargıtay 14. Hukuk Dairesi'nin 2015/10742 sayılı kararında, davacının talep ettiği asfalt serim işi yapıldıktan sonra dava değerini artırması 'kötüniyetli ıslah' olarak kabul edilmiştir. Yargıtay, bu durumda mahkemenin 'ıslahı dikkate almadan karar vermesi' gerektiğini, yani yargılama giderlerine ve vekalet ücretine hükmederken, ıslahla artırılan değerin değil, davanın açıldığı andaki ilk değerin (kararda 10.000,00 TL) esas alınması gerektiğine hükmetmiştir. Bu karar, ıslah hakkının kötüye kullanılmasını önlemeye yönelik önemli bir içtihattır. (Kaynak: barandogan.av.tr/blog/mevzuat/hmk-madde-182-kotuniyetli-islah.html)