657 sayılı Devlet Memurları Kanunu'nun 45. maddesinde yer alan 'Hiçbir memur sınıfının dışında... çalıştırılamaz' hükmüne rağmen, aynı Kanun'un 71. ve 76. maddeleri hangi koşullarda memurun sınıfı dışında bir göreve atanmasına imkan tanımaktadır? İdarenin bu konudaki takdir yetkisinin sınırları nelerdir ve 'kamu hizmeti ve gerekleri' ilkesi bu atamalarda nasıl bir rol oynar? Genel idare hizmetleri sınıfındaki bir şoförün, yardımcı hizmetler sınıfındaki hizmetli kadrosuna atanması işlemi, Danıştay Beşinci Dairesi'nin E:2001/3925 sayılı kararı ışığında hukuka uygun mudur?

657 sayılı Kanun'un 45. maddesi, memurun sınıfı dışında çalıştırılamayacağı yönünde bir genel kural koymakla birlikte, bu kural mutlak değildir. Aynı Kanun'un 71. ve 76. maddeleri, idareye belirli istisnalar tanır. Madde 71, memurların kurumlar arası veya kurum içi nakillerinde, öğrenim durumları itibarıyla girebilecekleri sınıftan bir kadroya atanmalarına izin verir. Madde 76 ise, idareye atama konusunda geniş bir takdir yetkisi tanır. Ancak bu takdir yetkisi, 'kamu hizmeti ve gerekleri' ile sınırlıdır ve keyfi kullanılamaz. İdarenin, bir memuru sınıfı dışında bir göreve atarken, bu atamanın kamu hizmetini daha etkin ve verimli kılacağına dair somut ve makul gerekçeler sunması gerekir. Danıştay Beşinci Dairesi'nin E:2001/3925 sayılı kararında, genel idare hizmetleri sınıfında şoför olan davacının, yardımcı hizmetler sınıfında bir hizmetli kadrosuna atanması işlemi hukuka aykırı bulunarak iptal edilmiştir. Mahkeme, davacının disiplin cezası nedeniyle şoförlükten alınmasının yerinde olduğunu ancak kazanılmış hakkı olan genel idare hizmetleri sınıfından alınıp, daha alt bir sınıf olan yardımcı hizmetler sınıfına atanmasının DMK m. 45 ve 71'e aykırı olduğuna hükmetmiştir. Bu karar, idarenin takdir yetkisini kullanırken memurun kazanılmış haklarına ve sınıflar arası hiyerarşiye saygı göstermesi gerektiğini ortaya koymaktadır. (Kaynak: kadimhukuk.com.tr/makale/devlet-memurlari-kanunu-45-madde-dmk/)