CMK m. 133 uyarınca bir şirkete 'kayyım tayini' tedbirinin uygulanabilmesi için aranan suç kataloğunu ve bu tedbirin temel amacını açıklayınız. Şirkete atanan kayyımın, TTK ve ana sözleşme hükümlerine aykırı işlemler yapması durumunda, şirket ortaklarının bu işlemlere karşı başvurabileceği hukuki yol nedir? Yargıtay 11. Hukuk Dairesi'nin E:2016/11077 sayılı kararında, kayyımlar tarafından alınan bir yönetim kurulu kararının butlanının tespiti istemiyle açılan davada, davanın kime karşı (şirkete mi, kayyımlara mı) yöneltilmesi gerektiği ve mahkemenin pasif husumet ehliyeti yokluğu gerekçesiyle davayı reddetmesinin hukuki dayanağını analiz ediniz.
CMK m. 133 uyarınca bir şirketin yönetimi için kayyım tayini, ancak maddede sayılan katalog suçların (örneğin, TCK'da yer alan uyuşturucu, zimmet, rüşvet gibi suçlar; silah kaçakçılığı; Bankacılık Kanunu'ndaki zimmet vb.) işlendiğine dair kuvvetli şüphe bulunması ve bu suçların şirket faaliyeti çerçevesinde işleniyor olması halinde başvurulabilen bir koruma tedbiridir. Temel amaç, suçun işlenmesine engel olmak ve şirketin malvarlığı değerlerini korumaktır. Atanan kayyımın işlemlerine karşı, CMK m. 133/3 uyarınca TMK ve TTK'daki ilgili hükümlere göre itiraz edilebilir. Yargıtay 11. Hukuk Dairesi'nin E:2016/11077 sayılı kararında, davacı ortaklar, kayyımlar tarafından alınan bir yönetim kurulu kararının butlanının tespiti için doğrudan kayyımları davalı göstererek dava açmışlardır. Mahkeme, TTK m. 391 uyarınca bir yönetim kurulu kararının butlanı veya iptali davasının, kararı alan yönetim kurulu üyelerine (kayyımlara) değil, bizzat 'şirket tüzel kişiliğine' karşı açılması gerektiğini belirtmiştir. Davada davalı olarak şirket gösterilmediği için, mahkeme 'pasif husumet ehliyeti yokluğu' nedeniyle, ki bu bir dava şartıdır, davayı usulden reddetmiştir. Bu karar, kayyımın şirketin bir organı gibi hareket ettiği ve bu sıfatla yaptığı işlemlerden kaynaklanan davaların muhatabının şirket tüzel kişiliği olduğu ilkesine dayanmaktadır. (Kaynak: kadimhukuk.com.tr/makale/ceza-muhakemesi-kanunu-133-madde-cmk/)