İdari Yargılama Usulü Kanunu'na göre, idare mahkemesinde açılan bir iptal davasında, davanın esası hakkında karar verilebilmesi için mahkemenin 'duruşma' yapması zorunlu mudur? Duruşma yapılmasının istisnaları ve tarafların bu konudaki rolü nedir?

Hayır, idare mahkemesinde duruşma yapılması kural olarak zorunlu değildir. İdari yargılamada temel usul 'yazılı yargılama' ilkesidir. Mahkeme, dosyayı tekemmül ettikten sonra (dilekçeler teatisi tamamlanıp, ara kararlarla deliller toplandıktan sonra), kural olarak dosya üzerinden inceleme yaparak kararını verebilir (İYUK m. 20). Duruşma yapılması, bu kuralın istisnasını oluşturur. Duruşma, ancak İYUK m. 17'de belirtilen iki durumda yapılır: 1) Taraflardan Birinin Talebi Üzerine: Davanın taraflarından (davacı veya davalı) herhangi biri, dilekçelerinde duruşma yapılmasını talep ederse, mahkeme duruşma yapmak zorundadır. Bu, taraflar için bir haktır. 2) Mahkemenin Re'sen Kararı Üzerine: Taraflar talep etmese bile, mahkeme, uyuşmazlığın niteliği gereği tarafları veya tanıkları dinlemenin, olayı daha iyi aydınlatacağını düşünürse, kendiliğinden (re'sen) duruşma yapılmasına karar verebilir. Özetle, idari yargıda duruşma, tarafların talebine veya hakimin takdirine bağlı istisnai bir yoldur. (Kaynak: genel İYUK bilgisi)