Bir hukuk davasında, davalı tarafın cevap dilekçesinde ileri sürmediği bir savunmayı (örneğin zamanaşımı defini), yargılamanın ilerleyen bir aşamasında 'ıslah' yoluyla ileri sürmesi mümkün müdür? Islahın 'savunmanın genişletilmesi yasağı' karşısındaki rolünü HMK çerçevesinde açıklayınız.
Evet, mümkündür. HMK m. 141'de düzenlenen 'iddia ve savunmanın genişletilmesi veya değiştirilmesi yasağı', tarafların cevap ve cevaba cevap dilekçelerinin verilmesinden sonra, karşı tarafın açık muvafakati olmadan iddia veya savunmalarını değiştiremeyeceklerini veya genişletemeyeceklerini öngörür. Islah kurumu (HMK m. 176 vd.), bu yasağın en önemli istisnasını oluşturur. Islah, taraflardan birinin, yaptığı bir usul işlemini, harcını ödemek suretiyle, tek taraflı iradesiyle ve karşı tarafın rızasına veya hakimin iznine gerek olmaksızın, tamamen veya kısmen düzeltmesidir. Bu kapsamda davalı taraf, süresinde verdiği cevap dilekçesinde ileri sürmediği zamanaşımı defini, HMK m. 177 uyarınca tahkikat sona erinceye kadar, bir defaya mahsus olmak üzere ıslah yoluyla ileri sürebilir. Islah, savunmanın genişletilmesi yasağını aşan, kanunla tanınmış özel bir haktır. (Yargıtay Hukuk Genel Kurulu 2016/828 E., 2020/551 K. sayılı kararı da bu durumu teyit eder. Kaynak: hmk-madde-182-kotuniyetli-islah.html)