Kambiyo senetlerine mahsus haciz yoluyla takibe konu bir bonodan dolayı borçlu, 'senedin teminat amacıyla verildiği ve teminatı oluşturan riskin henüz gerçekleşmediği' iddiasıyla menfi tespit davası açmıştır. Bu iddia, hukuken 'kesin bedelsizlik' mi, yoksa 'geçici bedelsizlik' mi anlamına gelir? Mahkemenin bu iddia karşısında yapması gereken araştırma ne olmalıdır?

Bu iddia, hukuken 'geçici bedelsizlik' anlamına gelir. 'Kesin bedelsizlik', senedin temelindeki alacağın hiç doğmaması veya tamamen sona ermesidir. 'Teminat senedi' iddiasında ise, senet gelecekte doğması muhtemel bir borcun veya bir sözleşmenin ifasının güvencesi olarak verilmiştir. Bu durumda senet, verildiği anda bedelsizdir ancak bu bedelsizlik, teminat altına alınan riskin gerçekleşmemesi veya borcun doğmaması şartına bağlıdır. Eğer risk gerçekleşir veya borç doğarsa, senet o miktar kadar 'bedelli' hale gelir. Bu nedenle bedelsizlik durumu geçicidir. Mahkemenin bu iddia karşısında yapması gereken araştırma, sadece senedin teminat amaçlı olup olmadığını tespit etmekle sınırlı değildir. Asıl yapması gereken, senedin düzenlendiği temel ilişkiyi (sözleşmeyi) inceleyerek, dava ve takip tarihi itibarıyla teminatı gerektiren riskin gerçekleşip gerçekleşmediğini, yani lehtarın (alacaklının) senetle teminat altına alınan bir alacağının doğup doğmadığını araştırmaktır. Mahkeme, temel ilişkiyi inceleyerek davalının davacıdan alacağı olup olmadığını tespit etmeli ve sonucuna göre senedin bedelli mi yoksa bedelsiz mi olduğuna karar vermelidir. (Kaynak: kambiyo-senedinde-cek-bono-bedelsizlik-iddiasi-ile-menfi-tespit-davasi.html)