Uluslararası Ceza Mahkemesi (UCM) Statüsü'ne göre 'amirin emrini yerine getirme' bir hukuka uygunluk nedeni midir? Soykırım ve insanlığa karşı suçlar açısından bu savunmanın geçerliliği var mıdır?

Kural olarak, 'amirin emrini yerine getirme' UCM Statüsü'ne göre tek başına bir hukuka uygunluk nedeni değildir ve faili cezai sorumluluktan kurtarmaz (Statü m. 33/1). Ancak, maddenin devamında belirtilen üç şartın bir arada bulunması halinde bu bir savunma olarak kabul edilebilir: (i) Failin emre uyması kanuni bir zorunluluk ise, (ii) fail emrin kanunsuz olduğunu bilmiyorsa ve (iii) emir açıkça kanunsuz değilse. Ancak, Statü m. 33/2'de bu durumun en önemli istisnası düzenlenmiştir: 'Soykırım veya insanlığa karşı suç işlenmesine yönelik emirler açıkça kanunsuz kabul edilir.' Dolayısıyla, bir asker veya kamu görevlisi, soykırım veya insanlığa karşı suç işleme emri aldığında, bu emrin hukuka aykırılığını bilmediğini veya emrin hukuka uygun göründüğünü iddia ederek sorumluluktan kurtulamaz. Bu suçlar açısından 'amirin emri' savunması kategorik olarak reddedilmiştir.