AİHM, Türkiye aleyhine verdiği Öcalan v. Türkiye (No.2) kararında, Türkiye'deki ağırlaştırılmış müebbet hapis cezasının infaz rejimini AİHS m. 3 açısından neden ihlal olarak bulmuştur? Cumhurbaşkanının af yetkisinin varlığı, 'umut hakkı' için yeterli bir güvence midir?

AİHM, Öcalan v. Türkiye (No.2) kararında, Türkiye'deki ağırlaştırılmış müebbet hapis cezasının infaz rejimini, bazı suçlar (örneğin TCK m. 302 ve terör suçları) açısından hiçbir koşulda şartlı salıverilmeye imkan tanımaması nedeniyle AİHS m. 3'ü (işkence yasağı) ihlal eder nitelikte bulmuştur. Karara göre, 5275 sayılı Kanun'un 107/16. maddesi gibi düzenlemeler, hükümlünün cezasının ömür boyu cezaevinde infaz edilmesini öngörmekte ve bu durum 'indirilemez' bir müebbet hapis cezası yaratarak 'umut hakkını' ortadan kaldırmaktadır. AİHM, Cumhurbaşkanının af yetkisinin varlığını 'umut hakkı' için yeterli bir güvence olarak görmemiştir. Çünkü af yetkisi, öngörülebilir, belirli kriterlere dayanan, düzenli işleyen bir hukuki mekanizma değildir; tamamen siyasi ve takdiri bir yetkidir. Umut hakkı ise, hükümlünün kendi davranışları ve ıslah durumuna göre, hukuki bir süreç sonunda serbest kalabileceğini bilmesini gerektirir.