'Umut hakkı' kavramı nedir ve hangi temel insan hakkı ile ilişkilidir? AİHM'in Vinter ve Diğerleri & Birleşik Krallık kararında bu hakla ilgili ortaya koyduğu temel prensip nedir?

Umut hakkı, ömür boyu veya ağırlaştırılmış müebbet hapis cezasına mahkum edilen bir hükümlünün, cezasının belirli bir süre sonra idari veya yargısal bir makam tarafından gözden geçirilerek, koşulları oluştuğunda şartlı salıverilme imkanına sahip olması gerektiğini ifade eden bir haktır. Bu hak, hükümlünün cezaevinde ıslah olma ve bir gün topluma yeniden dönebileceği umudunu taşımasını sağlar. AİHM, bu hakkı AİHS m. 3'te düzenlenen 'işkence, insanlık dışı veya aşağılayıcı muamele yasağı' ile ilişkilendirir. AİHM, Vinter ve Diğerleri & Birleşik Krallık kararında, indirilebilir (yani şartlı salıverilme imkanı olan) nitelikte olmayan, ömür boyu cezaevinde kalmayı öngören müebbet hapis cezalarının, AİHS m. 3'ü ihlal ettiğini prensip olarak kabul etmiştir. Mahkeme, hükümlünün serbest kalma umudu olmadan cezaevinde tutulmasının, başlı başına insanlık dışı bir ceza olduğuna hükmetmiştir.