'Umut hakkı'nın AİHS'nin 3. maddesinde düzenlenen 'insanlık dışı veya onur kırıcı muamele yasağı' ile ilişkisi nedir? Vinter davası prensipleri uyarınca, bir ömür boyu hapis cezasının bu yasağı ihlal etmemesi için hangi temel özelliğe sahip olması gerekir?

Yargı Pusulası bilgi merkezi soru-cevap kaydı #197227

'Umut hakkı'nın AİHS m. 3 ile ilişkisi, bir mahkumun hiçbir serbest kalma umudu olmaksızın ömür boyu hapsedilmesinin, başlı başına insan onurunu zedeleyen ve psikolojik bir çöküntüye yol açan, dolayısıyla insanlık dışı ve onur kırıcı bir muamele teşkil ettiği varsayımına dayanır. Vinter davası prensiplerine göre, bir ömür boyu hapis cezasının bu yasağı ihlal etmemesi için 'indirilebilir' (reducible) olması gerekir. Bu, cezanın belirli bir süre (örneğin 25 yıl) infaz edildikten sonra, mahkumun cezaevindeki tutumu, rehabilitasyon süreci ve toplum için oluşturduğu risk gibi faktörler göz önünde bulundurularak, şartlı salıverilme imkanı sunan bir gözden geçirme mekanizmasının hem hukuken (de jure) hem de fiilen (de facto) mevcut olması gerektiği anlamına gelir.