Anayasa Mahkemesi'nin bireysel başvuru kararlarının, derece mahkemeleri tarafından 'yerindelik denetimi' veya 'yetki aşımı' gerekçesiyle uygulanmaması, Anayasa'nın hangi temel ilkelerine aykırılık teşkil eder? Enis Berberoğlu kararı bağlamında bu durumu değerlendiriniz.

Yargı Pusulası bilgi merkezi soru-cevap kaydı #197224

Anayasa Mahkemesi (AYM) kararlarının derece mahkemelerince bu tür gerekçelerle uygulanmaması, Anayasa'nın iki temel ilkesine açıkça aykırılık teşkil eder: 1) Anayasa'nın 153. Maddesi: Bu madde, 'Anayasa Mahkemesi kararları Resmî Gazete'de hemen yayımlanır ve yasama, yürütme ve yargı organlarını, idare makamlarını, gerçek ve tüzelkişileri bağlar' hükmünü içerir. Derece mahkemesinin AYM kararını uygulamaması, bu bağlayıcılık ilkesinin doğrudan ihlalidir. 2) Anayasa'nın 138. Maddesi: Bu madde, 'Hâkimler, görevlerinde bağımsızdırlar; Anayasaya, kanuna ve hukuka uygun olarak vicdanî kanaatlerine göre hüküm verirler' der. AYM kararları da Anayasa'nın bir parçası ve bağlayıcı bir hukuk kaynağı olduğundan, bu kararlara uymamak hakimin Anayasa'ya ve hukuka uygun karar verme yükümlülüğünü ihlal etmesi anlamına gelir. Enis Berberoğlu kararında yaşanan kriz, bu iki temel ilkenin ihlali sonucu ortaya çıkan bir 'yargı krizi' olarak nitelendirilmiştir.