Bir idari işlemin (örneğin kamulaştırma kararı) iptali istemiyle açılan bir davada, mahkemenin 'davanın reddine' karar vermesi ile kamulaştırma bedelinin tespiti ve tescili davasında mahkemenin bir bedel belirlemesi arasındaki hukuki sonuç farkı nedir? Her iki dava türünde görevli mahkemenin farklı olmasının nedenini açıklayınız.

İki dava türü ve sonuçları arasındaki temel farklar şunlardır: 1) İptal Davası: Bu davada, idari işlemin kendisinin hukuka uygunluğu (yetki, şekil, sebep, konu, amaç unsurları yönünden) denetlenir. Mahkemenin 'davanın reddine' karar vermesi, kamulaştırma işleminin hukuka uygun olduğu ve geçerliliğini koruduğu anlamına gelir. Bu davada görevli mahkeme 'İdare Mahkemesi'dir. Çünkü denetlenen, idarenin kamu gücünü kullanarak tesis ettiği tek taraflı bir idari işlemdir. 2) Bedel Tespiti ve Tescil Davası: Bu davada, kamulaştırma işleminin hukuka uygunluğu tartışılmaz; işlem hukuka uygun kabul edilir. Davanın konusu, kamulaştırılan taşınmazın Anayasa'da belirtilen 'gerçek karşılığının' ne olduğunun mahkemece tespit edilmesi ve bu bedelin ödenmesi karşılığında mülkiyetin idareye geçirilmesidir. Bu davada görevli mahkeme 'Asliye Hukuk Mahkemesi'dir. Çünkü uyuşmazlığın özü, bir idari işlemi denetlemek değil, iki taraf (idare ve malik) arasında bir malın bedeli ve mülkiyet devri konusundaki anlaşmazlığı çözmektir; bu da özel hukuk alanına daha yakındır. (Kaynak: www.calinokcuhukuk.com/kamulastirma-davalari/)