İYUK'a göre bir iptal davası açılmadan önce idareye başvuru zorunluluğu kural olarak yokken, tam yargı davası açılmadan önce idareye başvuru neden zorunlu bir dava şartı haline getirilmiştir? Bu zorunluluğun ardındaki pratik ve hukuki amacı tartışınız.

Bu zorunluluğun (İYUK m. 13) ardında yatan temel amaçlar şunlardır: 1) Uyuşmazlıkları Mahkemeye Taşımadan Çözmek: İdareye, dava açılmadan önce hatasını düzeltme veya zararı karşılama fırsatı tanır. İdare, talebi haklı bulursa ödeme yaparak veya hakkı iade ederek, uzun ve masraflı yargı sürecini hem kendisi hem de vatandaş için önlemiş olur. Bu, idari ve yargısal kaynakların daha verimli kullanılmasını sağlar. 2) Davanın Konusunu Netleştirmek: İdareye başvuru ve idarenin vereceği cevap (veya zımni ret), dava konusu uyuşmazlığın sınırlarını netleştirir. Mahkeme, idarenin hangi gerekçelerle talebi reddettiğini görerek daha sağlıklı bir inceleme yapabilir. 3) İdarenin Kendini Savunma Hakkı: İdare, dava konusu olaydan ilk kez mahkeme celbiyle haberdar olmak yerine, önceden haberdar olur ve kendi kayıtlarında gerekli incelemeyi yaparak savunmasını hazırlama imkanı bulur. Kısacası bu zorunluluk, bir 'ön idari çözüm' mekanizması yaratarak idari yargının iş yükünü azaltmayı ve uyuşmazlıkları daha hızlı ve pratik bir şekilde çözmeyi hedefler. (Kaynak: www.calinokcuhukuk.com/tam-yargi-davasi/)