Anayasa Mahkemesi, ilk Enis Berberoğlu kararında verdiği hak ihlali kararının uygulanmamasını, ikinci kararında nasıl bir hukuki terimle nitelendirmiştir? Bu nitelendirmenin, alt derece mahkemesinin kararının hukuki geçerliliği üzerindeki etkisi nedir?

Metinlerde doğrudan bu ifade geçmese de, AYM'nin genel yaklaşımı ve özellikle Can Atalay kararındaki terminolojiden hareketle, AYM, ilk ihlal kararını uygulamayan alt derece mahkemesi kararının anayasal meşruiyetini sorgulamıştır. Benzer bir olay olan Can Atalay başvurusunda AYM, ihlal kararını uygulamayan Yargıtay kararının 'hukuki değerden yoksun' olduğunu ve milletvekilliğinin düşürülmesi işleminin 'yok hükmünde' olduğunu belirtmiştir. Bu tür bir niteleme, alt derece mahkemesi kararının sadece hukuka aykırı değil, aynı zamanda anayasal düzen içinde varlık göstermeyen, hukuki sonuç doğurma kabiliyetinden yoksun bir işlem olduğunu ifade eder. Bu, alt derece mahkemesinin kararının iptal edilebilir (batıl) olmasından daha ileri bir aşamadır; kararın hukuken hiç doğmamış sayılması gerektiği anlamına gelir. Bu, anayasal hiyerarşinin ve AYM kararlarının bağlayıcılığının (Anayasa m. 153) en sert şekilde vurgulanmasıdır. (Kaynak: sen.av.tr/tr/makale/Anayasa-Mahkemesi-Yeni-Enis-Berberoglu-Karari, sen.av.tr/tr/makale/instagramin-kapatilmasi-ve-AYM'deki Can Atalay atfı)