İdarenin, özel mülkiyetteki bir taşınmaza hukuka uygun bir kamulaştırma kararı olmaksızın fiilen el atması (örneğin, üzerinden yol geçirmesi) durumuna ne ad verilir? Bu durumda taşınmaz malikinin, idareye karşı sahip olduğu iki temel dava hakkı nedir? Bu dava haklarını ve sonuçlarını karşılaştırınız.

Bu duruma 'kamulaştırmasız el atma' denir. Bu, idarenin hukuka aykırı bir eylemidir ve mülkiyet hakkının ihlalidir. Bu durumda taşınmaz maliki, Anayasa ve kanunlarla korunan mülkiyet hakkına dayanarak iki temel dava hakkına sahiptir: 1) Müdahalenin Meni (El Atmanın Önlenmesi) Davası: Malik, idarenin taşınmazına yaptığı haksız müdahalenin sona erdirilmesini ve taşınmazın kendisine iade edilmesini talep edebilir. Bu dava sonucunda mahkeme, idarenin el atmasının durdurulmasına karar verebilir. 2) Bedel Tespiti ve Tazminat Davası: Malik, idarenin fiili durum yarattığı ve el atmanın kalıcı olduğu hallerde, el atmanın önlenmesini istemek yerine, taşınmazın bedelinin kendisine ödenmesini talep edebilir. Bu dava ile fiilen kamulaştırılmış olan taşınmazın bedeli mahkemece tespit edilir ve idarenin bu bedeli ödemesine, karşılığında ise taşınmazın idare adına tesciline karar verilir. Bu ikinci yol, fiili durumu hukuki bir çözüme kavuşturmayı amaçlar. Malik, bu iki seçimlik haktan birini kullanabilir. (Kaynak: www.calinokcuhukuk.com/kamulastirma-davalari/)