'Acele kamulaştırma' (Kamulaştırma Kanunu m. 27) hangi olağanüstü durumlarda uygulanabilir ve standart kamulaştırma usulünden temel farkları nelerdir? Acele kamulaştırma sürecinde mülkiyetin idareye geçişi nasıl ve ne zaman gerçekleşir?
Acele kamulaştırma, standart usulün yavaş kalacağı acil ve istisnai durumlarda uygulanır. Kamulaştırma Kanunu m. 27'ye göre bu durumlar: 1) Yurt savunması ihtiyacı. 2) Aceleliğine Cumhurbaşkanınca karar verilecek haller. 3) Özel kanunlarda öngörülen olağanüstü durumlar. Standart usulden temel farkları şunlardır: a) Öncelik: İdare, uzlaşma yoluna gitmeden doğrudan Asliye Hukuk Mahkemesi'ne başvurarak taşınmaza 'acele el koyma' kararı verilmesini talep edebilir. b) Bedel Tespiti: Bu aşamada sadece kıymet takdiri yapılarak belirlenen bedel, malik adına bankaya depo edilir. Mülkiyetin idareye geçişi bu el koyma kararı ile değil, daha sonra yürütülecek olan asıl 'bedel tespiti ve tescil davası' sonucunda olur. c) Süreç: Acele el koyma kararından sonra, idare yine de satın alma usulünü denemek zorundadır. Başarısız olursa, standart usuldeki gibi kamulaştırma bedelinin tespiti ve tescili davası açar. Nihai bedel bu davada belirlenir ve aradaki fark taraflar arasında denkleştirilir. Mülkiyet de bu davanın sonunda idareye geçer. Acele kamulaştırma, idareye taşınmazı hemen kullanma imkanı tanır, ancak mülkiyet devri yine nihai yargı kararıyla olur. (Kaynak: www.calinokcuhukuk.com/kamulastirma-davalari/)