9 sayılı Milletlerarası Andlaşmaların Onaylanmasına İlişkin Usul ve Esaslar Hakkında Cumhurbaşkanlığı Kararnamesi'nin 3. maddesinde yer alan 'fesih' yetkisi, Cumhurbaşkanına TBMM onayıyla yürürlüğe girmiş bir uluslararası sözleşmeyi tek başına sona erdirme yetkisi verir mi? Bu kararnamenin normlar hiyerarşisindeki yerini ve Anayasa m. 90 karşısındaki durumunu analiz ediniz.

Bu konu hukuken tartışmalıdır. Bir görüşe göre, 9 sayılı CBK'nın 3. maddesi Cumhurbaşkanına fesih yetkisi vermektedir. Ancak baskın ve Anayasa'nın ruhuna daha uygun olan diğer görüşe göre bu yetki sınırsız değildir. Anayasa m. 90 uyarınca TBMM'nin bir kanunla uygun bulması gereken andlaşmalar için 'yetkide ve usulde paralellik' ilkesi geçerlidir ve bu andlaşmalar ancak yine TBMM'nin çıkaracağı bir kanunla sona erdirilebilir. Normlar hiyerarşisinde Anayasa, kanunların ve Cumhurbaşkanlığı kararnamelerinin üzerindedir. CBK, Anayasa'ya aykırı hükümler içeremez. Dolayısıyla, 9 sayılı CBK'daki fesih yetkisinin, Anayasa m. 90'ın kapsamına girmeyen, yani TBMM onayı gerektirmeksizin doğrudan Cumhurbaşkanı tarafından yürürlüğe konulabilen teknik, idari veya uygulama andlaşmalarıyla sınırlı olduğu; ya da TBMM'nin aldığı bir sona erdirme kararının uluslararası alanda muhataplara bildirilmesi gibi 'ilan edici' bir yetki olduğu şeklinde yorumlanması, 'kuvvetler ayrılığı' ve Anayasa'nın üstünlüğü ilkeleriyle daha tutarlıdır. (Kaynak: sen.av.tr/tr/makale/uluslararasi-andlasmalarin-yururlugunde-ve-sonlandirilmasinda-yetki-ihtilafi)