Polisin bir kişiyi durdurması ve kimliğini sorması sırasında, kişinin kimlik belgesini yanında taşımaması tek başına bir kabahat midir? PVSK m. 4/A ve 5326 sayılı Kabahatler Kanunu m. 40 çerçevesinde, kişinin kimliğini ispat etme yükümlülüğü nasıl yerine getirilir ve bu süreçte polisin sağlaması gereken kolaylıklar nelerdir?

Hayır, Türkiye'de kimlik belgesini yanında taşımak yasal bir zorunluluk değildir ve taşımamak da tek başına bir kabahat oluşturmaz. PVSK m. 4/A, polisin durdurduğu kişiden 'kimliğini veya bulundurulması gerekli diğer belgelerin ibraz edilmesini isteyebileceğini' belirtir. Kişinin yükümlülüğü, kimliğine ilişkin 'doğru bilgi vermek' ve verdiği bilgiyi ispat etmektir. Kimliğin ispatı, sadece kimlik belgesi ibrazıyla olmaz. Kişi, kimliğini sözlü beyanla bildirebilir ve polis bu beyanın doğruluğunu kendi sistemlerinden (KPS/MERNİS) kontrol edebilir. Eğer polis tereddüt ederse, kişinin kimliğini ispat etmesine olanak tanımalıdır. Örneğin, yakındaki evinden kimliğini getirmesine veya bir yakınının getirmesine izin vermeli, bu süreçte kendisine nezaret etmelidir. 5326 sayılı Kanun'un 40. maddesi, 'kimliği hakkında gerçeğe aykırı beyanda bulunma'yı cezalandırır, kimlik ibraz etmemeyi değil. Kişinin kimliği tespit edilemezse, ancak o zaman kimliği tespit edilinceye kadar gözaltına alınabilir ve durumdan savcı haberdar edilir.