Anayasa Mahkemesi'nin 'İlkay Mahanoğlu' kararında, ön alım bedelinin değer kaybı nedeniyle davalıya maddi tazminat ödenmesine karar verilmiştir. Bu tür bir maddi tazminatın hesaplanmasında hangi kriterler dikkate alınır ve hangi tarihler arasındaki değer kaybı esas alınır?

Anayasa Mahkemesi'nin bu tür kararlarında maddi tazminatın hesaplanmasındaki amaç, kişinin mülkiyet hakkı ihlali nedeniyle uğradığı net zararı gidermektir. Hesaplamada dikkate alınan temel kriterler şunlardır: 1) Esas Alınan Tutar: Mahkemece depo ettirilen ön alım bedeli (somut olayda 718.502,72 TL). 2) Değer Kaybı Dönemi: Değer kaybının hangi tarihler arasında hesaplanacağı kritiktir. AYM, genellikle yargılamanın makul olmayan bir şekilde uzadığı dönemi dikkate alır. 'İlkay Mahanoğlu' kararında, davalının davayı kabul ettiği tarih ile kararın kesinleştiği tarih arasındaki süre esas alınmıştır. Bu, yargılamanın uzamasında davalının kusurunun olmadığı ve bedelin nemalandırılması gereken dönemi ifade eder. 3) Değerleme Yöntemi: Depo edilen paranın, ilgili dönem boyunca yasal faiz, reeskont faizi, mevduat faizi veya TÜFE/ÜFE gibi çeşitli ekonomik göstergelerle nemalandırılması durumunda ulaşacağı değer hesaplanır. Bu hesaplanan değer ile davalının eline geçen ana para arasındaki fark, uğranılan maddi zararı, yani değer kaybını oluşturur. AYM, somut olayın koşullarına göre en hakkaniyetli hesaplama yöntemini belirleyerek tazminat miktarına hükmeder.