TCK m. 309'da düzenlenen Anayasayı ihlal suçunun cezası 'ağırlaştırılmış müebbet hapis'tir. Bu suçun zincirleme suç (TCK m. 43) şeklinde işlenmesi halinde ceza nasıl belirlenir? Bu durumun, suça 'yardım eden' sıfatıyla iştirak edenler açısından bir fark yaratıp yaratmayacağını tartışınız.

Yargı Pusulası bilgi merkezi soru-cevap kaydı #196100

TCK m. 43'teki zincirleme suç hükümleri, aynı suç işleme kararının icrası kapsamında, aynı kişiye karşı farklı zamanlarda veya farklı kişilere karşı aynı zamanda/farklı zamanlarda tek bir fiille işlenmesi halinde, tek bir cezaya hükmedilip bu cezanın artırılmasını öngörür. Ancak Anayasayı ihlal suçunun cezası zaten ceza sistemimizdeki en ağır ceza olan 'ağırlaştırılmış müebbet hapis'tir. Bu cezanın matematiksel olarak daha fazla artırılması mümkün değildir. Dolayısıyla, suçun faili açısından, eylemin zincirleme suç şeklinde işlenmesi sonuç cezayı değiştirmez; fail yine ağırlaştırılmış müebbet hapis cezası alır. Ancak, bu suça 'yardım eden' (TCK m. 39) sıfatıyla iştirak eden kişiler için durum farklı olabilir. Yardım edenin cezası, asli failin cezasından indirim yapılarak belirlenir. Eğer yardım edenin eylemleri zincirleme suç niteliği taşıyorsa, onun hakkında belirlenecek temel cezadan zincirleme suç nedeniyle artırım yapılması ve ardından iştirak indirimi uygulanması teorik olarak mümkündür. Ancak uygulamada, darbe gibi eylemler tek bir fiil kabul edildiğinden, genellikle zincirleme suç hükümleri failler açısından değil, iştirakin derecesinin belirlenmesinde bir ölçüt olarak kullanılır.