Bir uluslararası andlaşmanın yürürlüğe girmesi için TBMM'nin 'uygun bulma kanunu' çıkarması gerekiyorsa, bu andlaşmanın sona erdirilmesi (feshi) için Cumhurbaşkanı'nın tek taraflı iradesi yeterli midir? 'Yetkide ve usulde paralellik' ilkesi bu durumu nasıl açıklar?

Hayır, yeterli değildir. 'Yetkide ve usulde paralellik' ilkesi, bir hukuki işlemi tesis eden makamın veya aynı usule tabi bir makamın o işlemi geri alabileceğini veya sona erdirebileceğini ifade eden temel bir hukuk prensibidir. Anayasa'nın 90. maddesi uyarınca, kanunla uygun bulunarak yürürlüğe giren bir uluslararası andlaşma, yasama organının (TBMM) iradesiyle iç hukukun bir parçası haline gelmiştir. Bu nedenle, bu andlaşmanın iç hukuk açısından geçerliliğini sona erdirmek için yine aynı usulün izlenmesi, yani TBMM'nin bir 'sona erdirme (ilga) kanunu' çıkarması gerekir. Cumhurbaşkanı'nın, yasama organının iradesiyle yürürlüğe girmiş bir andlaşmayı tek taraflı bir idari işlemle (kararname ile) feshetmesi, bu ilkeye ve kuvvetler ayrılığı prensibine aykırı olur. Cumhurbaşkanı'nın fesih yetkisi, ancak yürütme organı olarak tek başına akdettiği ve TBMM onayına ihtiyaç duymayan andlaşmalar için geçerlidir.