Mirasçılıktan çıkarma (ıskat) işlemi hangi hukuki tasarruf ile yapılır ve bu tasarrufta mutlaka bulunması gereken unsur nedir? Mirasbırakanın bu unsuru eksik bırakması halinde, mirasçılıktan çıkarılan kişinin başvurabileceği hukuki yol ve bu yolun sonucu ne olur?

Mirasçılıktan çıkarma (ıskat), ancak bir 'ölüme bağlı tasarruf' ile yapılabilir. Bu tasarruf genellikle bir 'vasiyetname' veya 'miras sözleşmesi' şeklinde olur. TMK m. 512/1 uyarınca, bu tasarrufta mutlaka bulunması gereken unsur, mirasbırakanın, mirasçısını 'mirasçılıktan çıkarma nedenini' açıkça belirtmesidir. Bu nedenin soyut ifadelerle değil, somut olaylara dayandırılarak açıklanması gerekir. Eğer mirasbırakan, çıkarma nedenini hiç belirtmemiş veya belirttiği neden kanunda sayılan (TMK m. 510) sebeplerden biri değilse ya da yetersizse, mirasçılıktan çıkarılan kişi 'tenkis davası' açabilir. Bu davada, ispat yükü mirasçılıktan çıkarmadan yararlanan diğer mirasçılara veya vasiyet alacaklılarına aittir. Onlar, geçerli bir ıskat sebebinin varlığını ispatlayamazlarsa, çıkarma işlemi geçersiz sayılır ve mirasçı en azından saklı payını alır. Eğer çıkarma tamamen haksızsa ve sebep yoksa, miras payının tamamını alması da gündeme gelebilir.