AİHM'in 'Nedim Şener ve Ahmet Şık - Türkiye' kararlarında, gazetecilerin bir yıldan fazla tutuklu kalmaları hangi AİHS maddelerinin ihlali olarak kabul edilmiştir? Mahkeme, tutukluluk kararlarındaki hangi eksikliklere ve tutukluluğun ifade özgürlüğü üzerindeki hangi etkisine vurgu yapmıştır?

AİHM, bu kararlarda üç temel ihlal saptamıştır: 1) AİHS m. 5/3 (Özgürlük ve güvenlik hakkı - makul sürede yargılanma veya salıverilme hakkı): Mahkeme, başvurucuların tutukluluğunun devamına ilişkin kararların 'ilgili ve yeterli' gerekçelerden yoksun olduğunu, basmakalıp ve genel ifadelerle verildiğini tespit etmiştir. Suçlamaların somut delillere dayandırılmadığını ve uzun tutukluluk süresini haklı kılmadığını belirtmiştir. 2) AİHS m. 5/4 (Tutukluluğa itiraz hakkı): Başvurucuların ve avukatlarının, suçlamalara temel olan delillere (gizlilik kararı nedeniyle) erişememeleri, tutukluluğa karşı etkili bir itiraz yapmalarını engellemiştir. Bu durum 'silahların eşitliği' ve 'çelişmeli yargılama' ilkelerini ihlal etmiştir. 3) AİHS m. 10 (İfade özgürlüğü): Mahkeme, gazetecilerin 'ilgili ve yeterli' gerekçeler olmaksızın uzun süre tutuklu kalmasının, sadece kendileri üzerinde değil, tüm araştırmacı gazeteciler üzerinde bir 'caydırıcı etki' (chilling effect) ve 'otosansür' ortamı yarattığını vurgulamıştır. Bu tedbirin, hedeflenen amaçla orantılı olmadığını ve demokratik bir toplumda gerekli olmadığını belirterek ifade özgürlüğünün ihlal edildiğine karar vermiştir.