Meslek hastalığı nedeniyle açılan bir tazminat davasında, işverenin 'kaçınılmazlık ilkesi'ne dayanarak sorumluluktan kurtulması veya sorumluluğunun azaltılması mümkün müdür? 'Kaçınılmazlık' kavramının unsurları nelerdir ve Yargıtay bu ilkeyi nasıl yorumlamaktadır?
Evet, mümkündür. 'Kaçınılmazlık ilkesi', işverenin, olayın meydana geldiği tarihteki bilimsel ve teknik kurallar gereği alınması gereken tüm iş sağlığı ve güvenliği önlemlerini eksiksiz olarak almasına rağmen, meslek hastalığının veya iş kazasının yine de meydana gelmesi durumunu ifade eder. Bu durumda, olayda işverene atfedilecek bir kusur kalmaz. Kaçınılmazlığın unsurları şunlardır: 1) Olayın işverenin iradesi dışında meydana gelmesi, 2) İşverenin tüm özen ve dikkat yükümlülüğünü yerine getirmiş olması, 3) Mevcut teknoloji ve bilgi seviyesiyle olayın önlenmesinin mümkün olmaması. Yargıtay, işverenin bu savunmayı yapabilmesi için, mevzuattaki tüm yükümlülükleri yerine getirdiğini ve olayın harici bir sebepten (örneğin, kullanılan bir malzemenin gizli ayıbı gibi) kaynaklandığını ispat etmesini arar. Eğer olayda hem işverenin kusuru hem de kaçınılmazlık unsurları bir aradaysa, mahkeme bilirkişi raporuyla kusur oranlarını belirler ve kaçınılmazlığa isabet eden oranda tazminattan indirim yapar. Tam bir kaçınılmazlık hali varsa, işverenin sorumluluğu ortadan kalkabilir.