Hukuk davalarında temyiz incelemesi ile istinaf incelemesi arasındaki temel fark, denetimin kapsamı açısından nedir? Yargıtay, ilk derece mahkemesinin delilleri yanlış takdir ettiğini veya maddi vakıaları hatalı tespit ettiğini belirterek bir kararı bozabilir mi?

İstinaf ve temyiz arasındaki en temel fark denetimin kapsamıdır. İstinaf (Bölge Adliye Mahkemesi), bir 'ikinci derece yargılama' merciidir. Hem 'hukuki denetim' (hukukun doğru uygulanıp uygulanmadığı) hem de 'maddi vakıa denetimi' (olayların doğru tespit edilip edilmediği, delillerin doğru değerlendirilip değerlendirilmediği) yapar. Gerekirse yeniden delil toplayabilir, tanık dinleyebilir. Temyiz (Yargıtay) ise bir 'hukuki denetim' ve 'içtihat' merciidir. Temyiz incelemesinde kural olarak maddi vakıaların denetimi ve delillerin takdiri yapılmaz. Yargıtay, kanunun yanlış uygulandığını, usul hatası yapıldığını denetler. Bu nedenle Yargıtay, 'deliller yanlış takdir edilmiş' veya 'tanığın beyanı hatalı yorumlanmış' gibi maddi vakıa denetimine giren bir gerekçeyle doğrudan karar bozamaz. Ancak delillerin kanuna aykırı olarak toplanması veya hiç değerlendirilmemesi gibi durumlar, karara etki eden bir yargılama hatası sayılacağı için bozma sebebi olabilir. (Kaynak: www.calinokcuhukuk.com/hukuk-davalarinda-temyiz/)