6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'na göre 'yetki', 'görev' ve 'iş bölümü' kavramları arasındaki temel farkları, `kadimhukuk.com.tr/makale/hmk-ilk-itirazlar-hmk-116-madde/` metnindeki bilgilerden yola çıkarak tanımlayınız.

Yargı Pusulası bilgi merkezi soru-cevap kaydı #195219

Bu üç kavram arasındaki temel farklar şunlardır: - Görev (HMK m. 1-4): Bir davaya, türü ve konusuna göre hangi düzeydeki mahkemenin (Sulh Hukuk mu, Asliye Hukuk mu, Ticaret Mahkemesi mi vb.) bakacağını belirleyen kurallardır. Görev kuralları kamu düzenindendir, mahkeme tarafından davanın her aşamasında resen gözetilir ve taraflar anlaşarak değiştiremez. - Yetki (HMK m. 5-19): Görevli mahkemenin, coğrafi olarak nerede (hangi il veya ilçede) bulunduğunu belirleyen kurallardır. `kadimhukuk.com.tr`'deki metinde belirtildiği gibi, 'Yetki, bir davaya bakmakla görevli olan mahkemenin bulunduğu yargı çevresidir.' Kural olarak yetki, kamu düzeninden değildir ve davalının ilk itirazı ile ileri sürülmelidir. Ancak kanunda belirtilen 'kesin yetki' halleri (taşınmazın aynına ilişkin davalar gibi) kamu düzenindendir ve mahkemece resen gözetilir. - İş Bölümü (Eski HMK'da): Bu kavram, aynı düzeydeki ve aynı yerdeki birden fazla uzmanlık mahkemesi (örneğin aynı adliyedeki Asliye Hukuk ile Asliye Ticaret Mahkemesi) arasındaki ilişkiyi tanımlamak için kullanılırdı. Metinde de belirtildiği gibi, bu bir ilk itiraz konusuydu. Ancak 2020'de yapılan değişiklikle bu kavram HMK'dan çıkarılmış ve bu mahkemeler arasındaki ilişki bir 'görev' ilişkisine dönüştürülmüştür. Dolayısıyla, güncel HMK sistematiğinde 'iş bölümü' ayrı bir kategori olarak yer almamaktadır.