Ceza davası devam ederken, sanığın 'akıl hastası olması' durumu bir 'muhakeme şartı' mıdır? `oner.av.tr/ceza-hukuku-sikca-sorulan-sorular/` metninde sayılan muhakeme şartları listesine göre bu durumun yargılamaya etkisini açıklayınız.

Evet, sanığın yargılama sırasında ceza ehliyetini etkileyecek düzeyde akıl hastası olması, bir 'muhakeme şartı'dır. `oner.av.tr`'deki metinde, soruşturma veya kovuşturmanın yapılması için aranan 'Muhakeme Şartları' listelenirken, 'Sanığın Akıl Hastası Olması' da bu şartlar arasında sayılmıştır. Bu durumun yargılamaya etkisi, CMK m. 223/8'de ve ilgili diğer maddelerde düzenlenmiştir. Eğer sanığın, yargılamanın anlam ve sonuçlarını kavrayamayacak, savunmasını yapamayacak derecede bir akıl hastalığına tutulduğu, uzman hekim raporuyla tespit edilirse, mahkeme yargılamaya devam edemez. Çünkü sanığın savunma hakkını etkin bir şekilde kullanamayacağı bir yargılama, adil yargılanma hakkının ihlali olur. Bu durumda mahkeme, sanığın iyileşmesini beklemek üzere 'durma kararı' verir. Yargılama, ancak sanığın akli durumu savunmasını yapabilecek düzeye geldiğinde devam edebilir. Eğer iyileşme umudu yoksa ve diğer koşullar da mevcutsa, yargılama farklı şekillerde (örneğin güvenlik tedbirine hükmedilerek) sonuçlandırılabilir. Bu, ceza ehliyetinin (kusur yeteneğinin) yargılamanın her aşamasında var olması gerektiği ilkesinin bir sonucudur.