Türkiye Cumhuriyeti Anayasası'nın 20/3. maddesi, kişisel verilerin ancak 'kanunda öngörülen hallerde veya kişinin açık rızasıyla' işlenebileceğini belirtir. Bu hükmü, `barandogan.av.tr/blog/mevzuat/cmk-madde-80-genetik-inceleme-sonuclarinin-gizliligi.html` metnindeki muhalefet şerhinde tartışılan DNA veri bankası bağlamında yorumlayınız. Yasal bir düzenleme olmaksızın, adli soruşturma amacıyla alınan bir DNA profilinin bir veri bankasında saklanması bu anayasal ilkeye uygun mudur?
Hayır, uygun değildir. `barandogan.av.tr`'deki muhalefet şerhinde yapılan analiz, bu durumun Anayasa'nın 20/3. maddesine açıkça aykırı olduğunu ortaya koymaktadır. Anayasa'nın bu maddesi, kişisel verilerin korunmasını temel bir hak olarak güvence altına alır ve bu hakka müdahalenin sınırlarını çizer. Buna göre, bir kişinin DNA profili gibi son derece hassas bir kişisel verisinin devlet tarafından toplanması, işlenmesi ve saklanması (depolanması) için iki meşruiyet temelinden birinin varlığı zorunludur: 1) Kişinin Açık Rızası: Kişinin, özgür iradesiyle ve bilgilendirilmiş bir şekilde verilerinin saklanmasına rıza göstermesi. 2) Kanunda Öngörülen Haller: Müdahalenin, kapsamı, amacı, süresi, denetim usulleri ve güvenceleri açıkça belirlenmiş bir kanuna dayanması. Muhalefet şerhinde de vurgulandığı gibi, Türkiye'de adli amaçlarla toplanan DNA profillerinin sistematik bir şekilde saklanacağı bir 'Milli DNA Veri Bankası' kurulmasını öngören bir kanun mevcut değildir. CMK'da yer alan düzenlemeler (m. 75-80), sadece belirli bir soruşturma kapsamında, o soruşturmayla sınırlı olarak genetik inceleme yapılmasına izin vermektedir. Hatta CMK m. 80, bu verilerin başka bir amaçla kullanılamayacağını ve belirli durumlarda imha edileceğini emrederek, süresiz bir depolamaya kapıyı kapatmaktadır. Dolayısıyla, açık bir kanuni dayanak olmaksızın, bir soruşturma için alınan DNA profilinin gelecekteki potansiyel suçlarla eşleştirilmesi umuduyla bir veri bankasında saklanması, Anayasa m. 20/3'ün 'ancak kanunda öngörülen hallerde' işlenebilir şartını ihlal eden, temel hakkı zedeleyen hukuka aykırı bir işlemdir.