Ceza muhakemesi sırasında, sanıktan alınan DNA örneğinin, sanığın daha önce işlediği iddia edilen başka bir suçtan dolayı hukuka aykırı olarak oluşturulmuş bir veri bankasındaki veriyle eşleşmesi sonucu elde edilen delilin hukuki geçerliliği nedir? Konuyu, CMK m. 80, CMK m. 217/2 ve `barandogan.av.tr/blog/mevzuat/cmk-madde-80-genetik-inceleme-sonuclarinin-gizliligi.html` metnindeki muhalefet şerhinde yer alan anayasal ve yasal argümanlar çerçevesinde tartışınız.

Yargı Pusulası bilgi merkezi soru-cevap kaydı #195016

Bu şekilde elde edilen delil, hukuka aykırı delil niteliğindedir ve hükme esas alınamaz. `barandogan.av.tr`'deki muhalefet şerhi, bu konuyu Anayasa'nın 20. maddesi (kişisel verilerin korunması), CMK m. 80 ve CMK m. 217/2 (delillerin kanuniliği) çerçevesinde detaylıca analiz etmektedir. Argümanlar şunlardır: 1) Hukuki Dayanak Eksikliği: Muhalefet şerhinde, Türkiye'de bir 'Milli DNA Veri Bankası' kuran bir kanunun bulunmadığı vurgulanmaktadır. Kişisel verilerin, özellikle de genetik veri gibi hassas verilerin, devlet tarafından saklanması ve işlenmesi ancak açık bir kanuni düzenleme ile mümkündür (Anayasa m. 20/3). Böyle bir kanun olmadan oluşturulan bir veri bankası hukuki dayanaktan yoksundur. 2) Amaca Aykırı Kullanım Yasağı (CMK m. 80): CMK m. 80/1, 'alınan örnekler üzerinde yapılan inceleme sonuçları, kişisel veri niteliğinde olup, başka bir amaçla kullanılamaz' hükmünü amirdir. Bir soruşturma için alınan DNA profilinin, o soruşturma dosyası dışında bir veri bankasına kaydedilerek gelecekteki başka suçlarla ilişkilendirilmesi, bu 'amaca aykırılık' yasağının ihlalidir. 3) Hukuka Aykırı Delil (CMK m. 217/2): 'Yüklenen suç, hukuka uygun bir şekilde elde edilmiş her türlü delille ispat edilebilir.' Muhalefet şerhinde belirtildiği gibi, hukuka aykırı bir veri bankasından elde edilen eşleşme, hukuka aykırı bir delil elde etme yöntemidir. Bu delil, 'zehirli ağacın meyvesi de zehirlidir' ilkesi gereğince yargılamada kullanılamaz. Sonuç olarak, yasal dayanağı olmayan bir sisteme kaydedilen genetik verinin, başka bir olayda delil olarak kullanılması Anayasa'ya ve CMK'ya aykırıdır ve bu yolla elde edilen rapora dayanılarak mahkumiyet hükmü kurulamaz.