Karayolları Trafik Kanunu (KTK) madde 36'ya göre ehliyetsiz araç kullanmak ve kullandırmak yasaktır. Türk Ceza Kanunu (TCK) madde 179/2 ise, ulaşım araçlarını kişilerin hayat, sağlık veya malvarlığı açısından tehlikeli olabilecek şekilde sevk ve idare etmeyi suç olarak düzenler. Yargıtay Ceza Genel Kurulu'nun 2019/585 sayılı kararını da dikkate alarak, ehliyetsiz araç kullanma fiilinin hangi durumlarda sadece KTK kapsamında bir idari yaptırıma tabi olacağını, hangi durumlarda ise TCK m. 179/2 kapsamında bir suça vücut vereceğini hukuki olarak analiz ediniz.

Ehliyetsiz araç kullanma, kural olarak KTK madde 36 uyarınca idari para cezası gerektiren bir kabahattir. Bu fiilin TCK m. 179/2'de düzenlenen 'Trafik Güvenliğini Tehlikeye Sokma' suçunu oluşturması için ek unsurların varlığı gerekir. TCK m. 179/2, kasıtla işlenebilen somut bir tehlike suçudur. Yargıtay Ceza Genel Kurulu'nun 2019/585 sayılı kararında da vurgulandığı üzere, failin sadece sürücü belgesiz araç kullanması, tek başına TCK m. 179/2'deki suçun oluşumu için yeterli değildir. Aksi bir kabul, bu somut tehlike suçunu soyut tehlike suçuna dönüştürür. Bu suçun oluşabilmesi için, ehliyetsiz olan failin, trafik kurallarını kasıtlı olarak ihlal ederek başkalarının hayatı, sağlığı veya malvarlığı bakımından somut bir tehlikeye neden olması gerekir. Örneğin, ehliyetsiz bir sürücünün kırmızı ışıkta geçerek veya ters yöne girerek diğer araçlar ve yayalar için bariz bir kaza tehlikesi yaratması durumunda TCK m. 179/2'deki suç oluşacaktır. Ancak, ehliyetsiz bir sürücünün trafik kurallarına uygun bir şekilde, herhangi bir tehlike yaratmadan araç kullanırken yakalanması halinde sadece KTK m. 36 uyarınca idari yaptırım uygulanmalıdır.