5237 sayılı TCK'nın 302. maddesinde düzenlenen 'Devletin Birliğini ve Ülke Bütünlüğünü Bozma' suçunun mağduru kimdir? Bu suçun şikayete tabi olmamasının ve resen soruşturulmasının gerekçesini, korunan hukuki değer açısından açıklayınız.

Yargı Pusulası bilgi merkezi soru-cevap kaydı #194108

TCK m. 302'de düzenlenen suçun doğrudan mağduru, metinde de belirtildiği gibi, 'Devletin millet/ulus unsurunu oluşturan her bir bireydir'. Ancak, bu suç tipi daha geniş bir perspektiften ele alındığında, korunan asıl hukuki değerin 'Devletin kendisi', yani devletin varlığı, bağımsızlığı, ülkesiyle ve milletiyle bölünmez bütünlüğü ve anayasal düzeni olduğu görülür. Suç, bireylerin tek tek haklarından ziyade, bir bütün olarak toplumun ve devletin en temel varlık değerlerine yönelik bir saldırı niteliğindedir. Bu nedenle suçun mağduru, geniş anlamda 'kamu'dur. Korunan hukuki değerin bu niteliği, suçun soruşturma ve kovuşturma usulünü de doğrudan etkiler. Mağduru doğrudan bir kişi değil, kamu olan ve devletin bekasına yönelik en ağır tehditleri cezalandırmayı amaçlayan bu suç, 'şikayete tabi' değildir. Soruşturulması için herhangi bir kişinin şikayeti aranmaz. Cumhuriyet savcılığı, suça ilişkin bir şüpheye ulaştığı anda 'resen', yani kendiliğinden soruşturma başlatmakla yükümlüdür. Şikayete tabi olmaması, bu suçla mücadelenin bireylerin iradesine bırakılamayacak kadar önemli bir kamusal görev olduğunun bir göstergesidir.