Çekişmeli boşanma davası, anlaşmalı boşanma davasına nasıl dönüşür veya tam tersi, anlaşmalı boşanma davası nasıl çekişmeliye döner? Yargıtay 2. Hukuk Dairesi'nin 2021/2403 E. sayılı kararı ışığında, anlaşmalı boşanma kararının temyiz edilmesinin hukuki niteliğini ve sonuçlarını açıklayınız.

Anlaşmalı boşanma (TMK m. 166/3), tarafların boşanma ve ferileri (nafaka, velayet, tazminat vb.) konusunda tam bir mutabakata varmalarına dayanan özel bir boşanma türüdür. Çekişmeli boşanma (TMK m. 166/1-2) ise taraflar arasında bu konularda bir anlaşmazlık olması durumunda söz konusu olur. Bu iki dava türü arasında geçiş mümkündür: 1) Anlaşmalı Boşanmanın Çekişmeliye Dönmesi: Bu durum, anlaşmalı boşanma sürecinin herhangi bir aşamasında taraflardan birinin anlaşmadan dönmesiyle gerçekleşir. Metinde belirtildiği gibi, karar kesinleşinceye kadar taraflar anlaşmadan dönebilir. Yargıtay 2. Hukuk Dairesi'nin 2021/2403 E. sayılı kararında vurgulandığı üzere, taraflar anlaşmalı boşanmış olsalar bile, taraflardan birinin kararı 'temyiz etmesi', anlaşmalı boşanma yönündeki iradesinden 'rücu ettiği (döndüğü)' anlamına gelir. Bu durumda, anlaşmalı boşanma kararı bozulur ve dava artık 'çekişmeli boşanma' olarak görülmeye devam eder. Mahkemenin bu aşamada yapması gereken, taraflara iddia ve savunmalarını ve delillerini sunmaları için yeni süreler vererek davayı çekişmeli boşanma usulüne göre yürütmektir. Benzer şekilde, duruşmada taraflardan birinin anlaşma protokolünü kabul etmediğini beyan etmesi veya duruşmaya katılmaması da davayı çekişmeliye dönüştürür. 2) Çekişmeli Boşanmanın Anlaşmalıya Dönmesi: Çekişmeli olarak başlayan bir boşanma davasının herhangi bir aşamasında, taraflar boşanma ve tüm sonuçları üzerinde anlaşarak bunu bir protokol ile mahkemeye sunarlarsa ve hakim huzurunda bu iradelerini beyan ederlerse, dava anlaşmalı boşanmaya dönüşebilir ve tek celsede sonuçlanabilir. Bunun için evliliğin en az 1 yıl sürmüş olması şartı devam eder.