HMK m. 346 uyarınca istinaf dilekçesinin ilk derece mahkemesi tarafından reddedilme sebepleri nelerdir? Mahkemenin bu ret kararına karşı başvurulacak kanun yolu nedir ve bu süreçte Bölge Adliye Mahkemesi'nin (BAM) rolü nasıl şekillenir?

Yargı Pusulası bilgi merkezi soru-cevap kaydı #194020

HMK m. 346, istinaf dilekçesinin ilk derece mahkemesi tarafından, dosya BAM'a gönderilmeden reddedileceği iki durumu düzenler: 1) İstinaf dilekçesinin kanuni süre geçtikten sonra verilmesi. 2) İstinaf dilekçesinin kesin olan (istinaf yolu kapalı olan) bir karara ilişkin olması. Bu hallerde kararı veren mahkeme, istinaf dilekçesinin reddine karar verir. Bu ret kararı nihai bir karar değildir. Davayı kaybeden tarafın kanun yolu hakkını tamamen ortadan kaldırmamak için, kanun bu ret kararına karşı da bir başvuru yolu öngörmüştür. HMK m. 346/2'ye göre, bu ret kararına karşı, kararın tebliğinden itibaren 'iki hafta' içinde yeniden istinaf yoluna başvurulabilir. Bu başvuru yapıldığında, ilk derece mahkemesi artık bir inceleme yapmaz ve dosyayı yetkili Bölge Adliye Mahkemesi'ne gönderir. BAM'ın ilgili dairesi, öncelikle ilk derece mahkemesinin 'istinaf dilekçesinin reddi' kararının yerinde olup olmadığını inceler. Eğer BAM, ilk derece mahkemesinin ret kararını yerinde görmezse (örneğin sürenin yanlış hesaplandığını veya kararın kesin olmadığını tespit ederse), ilk derece mahkemesinin ret kararını kaldırır ve yeniden bir dilekçe alınmasına gerek olmaksızın, 'ilk istinaf dilekçesine göre' davanın esasını incelemeye başlar. Bu mekanizma, kanun yolu hakkının hatalı bir şekilde engellenmesini önlemeyi amaçlar.