Gaiplik davası sürecinde mahkemenin yapmakla yükümlü olduğu 'ilan' prosedürünü, süresini ve amacını açıklayınız. İkinci bir ilanın yapılmamasının gaiplik kararına etkisi nedir?

Gaiplik davası, çekişmesiz bir yargı işi olmasına rağmen, önemli sonuçlar doğurduğu için mahkemeye ciddi araştırma yükümlülükleri yükler. Bu yükümlülüklerin başında 'ilan' prosedürü gelir. TMK m. 33 uyarınca, mahkeme, gaipliğine karar verilecek kişi hakkında bilgisi bulunan kimseleri, 'belirli bir sürede bilgi vermeleri için usulüne göre yapılan ilanla çağırır.' Bu ilanın temel amacı, kayıp kişinin hayatta olup olmadığı veya akıbeti hakkında bilgi sahibi olabilecek kişilere ulaşmak ve mahkemeyi bilgilendirmelerini sağlamaktır. Kanuna göre bu ilan süresi, 'ilk ilanın yapıldığı günden başlayarak en az altı aydır.' Mahkeme, bu süre içinde ilgili kurumlardan (nüfus müdürlüğü, kolluk vb.) araştırma yapılmasını da ister. Metinde de vurgulandığı gibi, uygulamada mutlak surette 'iki ilan' yapılması gerekliliği kabul edilmektedir. İlk ilandan sonuç alınamazsa, en az altı aylık süre dolduktan sonra ikinci bir ilan daha yapılır ve yine bilgi sahibi olanların başvurması için bir süre verilir. İkinci bir ilan yapılmadan gaiplik kararı verilmesi, usule aykırılık teşkil eder ve kanun yolu denetiminde bozma sebebi sayılır. Bu ilanlar, kişinin hayatta olma ihtimaline karşı alınmış son bir güvencedir.