Sebepsiz zenginleşmeden doğan alacaklar için TBK m. 82'de öngörülen zamanaşımı süreleri (2 yıl ve 10 yıl) ne zaman işlemeye başlar? Bir kişinin, hakkında icra takibi olmadan, borçlu olmadığı bir parayı 'icra baskısı altında' haricen ödemesi durumunda, bu parayı geri istemek için açacağı davanın hukuki niteliği nedir ve hangi zamanaşımı süresine tabidir?

TBK m. 82'ye göre sebepsiz zenginleşmeden doğan istem hakkı, iki farklı süreye tabidir: 1) Kısa Süre: Hak sahibinin, verdiğini geri isteme hakkı olduğunu 'öğrendiği' tarihten itibaren iki (2) yıl. Bu sübjektif bir başlangıç anına işaret eder. 2) Uzun Süre: Her halde, zenginleşmenin 'gerçekleştiği' tarihten itibaren on (10) yıl. Bu süre objektiftir ve öğrenme olgusuna bağlı değildir. Hangisi önce dolarsa, zamanaşımı o tarihte gerçekleşir. Bir kişinin, hakkında icra takibi olmamasına rağmen, ileride olası bir icra takibi endişesi veya baskısıyla borçlu olmadığı bir parayı ödemesi durumunda, açacağı dava bir 'istirdat davası' (İİK m. 72) değildir. Çünkü istirdat davası, mevcut bir icra takibi sonucunda paranın ödenmesi halinde açılır. Bu durumda açılacak davanın hukuki niteliği, 'borç olmayan şeyin tediyesi' veya 'gerçekleşmemiş bir sebebe dayalı' ödeme nedeniyle tipik bir 'sebepsiz zenginleşme davası'dır (TBK m. 77 vd.). Yargıtay 3. Hukuk Dairesi'nin 2021/11812 K. sayılı kararında da belirtildiği gibi, bu dava TBK m. 82'deki 2 ve 10 yıllık zamanaşımı sürelerine tabidir (barandogan.av.tr/blog/borclar-hukuku/sebepsiz-zenginlesme-davasi-nedir.html).