Güveni kötüye kullanma suçu (TCK m. 155), hangi durumlarda şikayete tabi, hangi durumlarda re'sen soruşturulan bir suçtur? Bu suçun basit hali için öngörülen 6 aylık şikayet süresi ile nitelikli hali için geçerli olan 15 yıllık dava zamanaşımı süresi arasındaki farkın hukuki temelini açıklayınız.

Güveni kötüye kullanma suçunun takibi, suçun basit veya nitelikli olmasına göre değişir. 1) Basit Hal (TCK m. 155/1): Suçun temel şekli, yani başkasına ait olup da muhafaza etmek veya belirli bir şekilde kullanmak üzere zilyetliği devredilen mal üzerinde bu amacın dışında tasarrufta bulunulması, şikayete tabi bir suçtur. Mağdurun, fiili ve faili öğrendiği tarihten itibaren 6 ay içinde şikayette bulunması gerekir. Bu süre hak düşürücü niteliktedir. 2) Nitelikli Haller (TCK m. 155/2): Suçun; meslek ve sanat, ticaret veya hizmet ilişkisinin ya da başkasının mallarını idare etme yetkisinin gereği olarak tevdi edilen eşya hakkında işlenmesi halleri, suçun nitelikli halleridir. Bu haller, taraflar arasındaki özel güven ilişkisinin daha yoğun olması nedeniyle daha ağır bir haksızlık içerdiği kabul edildiğinden, şikayete tabi değildir ve savcılık tarafından re'sen soruşturulur. Bu ayrımın hukuki temeli, kanun koyucunun koruduğu menfaate atfettiği önemdir. Basit halde daha çok kişisel bir menfaatin ihlali söz konusuyken, nitelikli hallerde mesleki, ticari ve hizmet ilişkilerinin gerektirdiği kamusal güvenin de ihlal edildiği kabul edilir. Bu nedenle, nitelikli hallerin takibi kamuya bırakılmıştır. 6 aylık şikayet süresi bir 'muhakeme şartı' iken, 15 yıllık dava zamanaşımı süresi (TCK m. 66'ya göre nitelikli halin cezasının üst sınırına göre belirlenir) suçun soruşturulabilirliği ve kovuşturulabilirliği için öngörülen genel bir 'zaman sınırıdır' (avmehmetgenc.com/blog/guveni-kotuye-kullanma-sucu/111).