CMK m. 129'da düzenlenen 'postada elkoyma' tedbirinin, genel elkoyma tedbirinden (CMK m. 127) farkları nelerdir? Özellikle yetki ve usul açısından karşılaştırma yapınız. Hâkim kararı olmaksızın Cumhuriyet savcısı tarafından postada elkoyma kararı verildiğinde, bu kararın hâkim onayına sunulması zorunlu mudur?

Yargı Pusulası bilgi merkezi soru-cevap kaydı #193509

Postada elkoyma (CMK m. 129), haberleşme özgürlüğüne özel bir müdahale olduğu için genel elkoymadan (CMK m. 127) daha sıkı usul kurallarına bağlanmıştır. Temel farklar şunlardır: 1) Yetki: Genel elkoymada gecikmesinde sakınca bulunan hallerde kolluk amiri de yazılı emir verebilirken, postada elkoymada kolluk amirinin böyle bir yetkisi yoktur. Yetki, kural olarak hâkimde, gecikmesinde sakınca bulunan hallerde ise Cumhuriyet savcısındadır. 2) Hâkim Onayı: Genel elkoymada savcı veya kolluk amirinin kararı 24 saat içinde hâkim onayına sunulur. Ancak postada elkoymada, CMK m. 129'da Cumhuriyet savcısının verdiği kararın hâkim onayına sunulacağına dair bir hüküm bulunmamaktadır. Bu durum, doktrinde eleştirilmekle birlikte, kanunun lafzı gereği savcının kararının onaya tabi olmadığı kabul edilmektedir. 3) Usul: Postada elkoyma işlemini yerine getiren kolluk, zarf veya paketleri açamaz. Bunları mühür altına alarak derhal kararı veren hâkim veya savcıya teslim eder. Açma yetkisi, kural olarak hâkim veya savcıdadır. Ancak CMK m. 129/3'te sayılan katalog suçlar (uyuşturucu ticareti vb.) için savcının talimatıyla kolluğun da açabileceği istisnası getirilmiştir (barandogan.av.tr/blog/mevzuat/cmk-madde-129-postada-elkoyma.html; Ceza Genel Kurulu 2017/1110 E., 2019/610 K.).