Nitelikli dolandırıcılık (TCK m. 158) suçunda etkin pişmanlık hükümleri (TCK m. 168) nasıl uygulanır? Mağdurun zararının 'kısmen' giderilmesi durumunda etkin pişmanlık hükümlerinden yararlanılabilir mi? Bu durumu, yağma suçundaki etkin pişmanlık düzenlemesiyle karşılaştırınız.

Nitelikli dolandırıcılık suçunda, TCK m. 168'e göre etkin pişmanlık mümkündür. Zararın giderildiği aşamaya göre ceza indirimi yapılır: kovuşturma başlamadan önce zararın tamamı giderilirse cezanın 2/3'üne kadarı, kovuşturma başladıktan sonra hükümden önce giderilirse cezanın 1/2'sine kadarı indirilir. TCK m. 168/4 uyarınca, zararın 'kısmen' giderilmesi durumunda etkin pişmanlık hükümlerinin uygulanabilmesi için 'ayrıca mağdurun rızası aranır'. Yani mağdur, kısmi geri vermeye veya tazmine rıza göstermezse, fail etkin pişmanlık indiriminden yararlanamaz. Bu durum, malvarlığına karşı suçlarda mağdurun iradesine önem verildiğini gösterir. Yağma suçunda ise durum farklıdır. TCK m. 168/3'te yağma suçu için özel bir düzenleme yapılmış ve kısmi gidermede mağdurun rızasının aranacağına dair bir hükme yer verilmemiştir. Bu nedenle, Yargıtay içtihatlarına göre, yağma suçunda zararın kısmen giderilmesi ve mağdurun buna rıza göstermemesi halinde dahi, hakim zararın giderilen kısmını ve failin pişmanlığının samimiyetini dikkate alarak takdiren etkin pişmanlık indirimini uygulayabilir. Bu ayrım, kanun koyucunun yağma gibi cebir ve tehdit içeren suçlarda failin pişmanlığını daha fazla teşvik etme amacından kaynaklanmaktadır (www.zulkufarslan.av.tr/kamu-kurumunun-arac-olarak-kullanilmasi/).