Bir boşanma davasında, davalı tarafın delil listesinde gösterdiği beş tanıktan sadece ikisi dinlenmiş ve mahkeme bu iki tanığın beyanını yeterli görerek diğer tanıkları dinlemeden hüküm kurmuştur. Davalı, diğer tanıkların dinlenmesinden açıkça feragat etmemiştir. Bu durum, HMK m. 27'de düzenlenen 'hukuki dinlenilme hakkı' ve HMK m. 241'deki 'tanıklardan bir kısmının dinlenilmesiyle yetinilmesi' kuralı açısından nasıl değerlendirilmelidir? Yargıtay Hukuk Genel Kurulu'nun (E. 2017/2707) yaklaşımı nedir?

Bu durum, hukuki dinlenilme hakkının (HMK m. 27) ihlali niteliğindedir. Hukuki dinlenilme hakkı, tarafların iddia ve savunmalarını destekleyen delilleri sunma ve bu delillerin mahkemece değerlendirilmesini talep etme hakkını da içerir. HMK m. 241, mahkemeye, 'gösterilen tanıklardan bir kısmının tanıklığı ile ispat edilmek istenen husus hakkında yeter derecede bilgi edindiği takdirde, geri kalanların dinlenilmemesine karar verme' yetkisi tanımıştır. Ancak bu yetki, keyfi bir şekilde kullanılamaz. Yargıtay Hukuk Genel Kurulu'nun 2017/2707 E., 2018/1998 K. sayılı kararında da belirtildiği gibi, bu kuralın uygulanabilmesi için ispat edilmek istenen hususun dinlenen tanıklarla 'yeter derecede' aydınlanmış olması gerekir. Eğer dinlenmeyen tanıkların, dinlenen tanıklardan farklı veya davayı aydınlatacak yeni vakıalar hakkında beyanda bulunma ihtimali varsa, bu tanıkların dinlenmesi hukuki dinlenilme hakkının ve savunma hakkının ihlali anlamına gelir ve bozma sebebidir. Davalının 'öncelikle şu tanıklarım dinlensin' şeklindeki beyanı, diğer tanıklarından zımnen feragat ettiği anlamına gelmez. Bu beyan, usul ekonomisi açısından bir sıralama talebidir. Feragat, açık ve şüpheye yer vermeyecek şekilde yapılmalıdır. Davalı, dinlenmeyen tanıklarından açıkça feragat etmediği sürece, mahkeme bu tanıkları usulüne uygun olarak davet edip dinlemekle yükümlüdür. Aksi halde, savunma hakkı kısıtlanmış olur ve bu, bozma sebebidir (www.zulkufarslan.av.tr/taniklarin-dinlenilmemesi/).