CMK m. 129 uyarınca postada elkoyma tedbirinin uygulanabilmesi için hangi maddi şartların bir arada bulunması gerekmektedir? Ceza Genel Kurulu'nun 2017/1110 E. sayılı kararında belirtildiği üzere, bir kargo firmasının aracına yüklenmiş ve üzerinde 'YUMOŞ' yazan bir kutunun, 'önleme araması' kararına dayanılarak açılması ve içinde uyuşturucu bulunması durumunda, bu delilin hukuka uygunluğu nasıl değerlendirilmelidir? Önleme araması kararının kapsamı bu işlemi meşru kılar mı?

Yargı Pusulası bilgi merkezi soru-cevap kaydı #193407

CMK m. 129'a göre postada (veya kargo şirketindeki) bir gönderiye el konulabilmesi için iki maddi şartın bir arada bulunması gerekir: 1) Gönderinin, suçun delillerini oluşturduğundan şüphe edilmesi ve 2) Gerçeğin ortaya çıkarılması için adliyenin eli altında olmasının zorunlu sayılması. Bu şartlar, haberleşme hürriyetine müdahalenin ağırlığı nedeniyle sıkı bir şekilde yorumlanmalıdır. Ceza Genel Kurulu'nun 2017/1110 E., 2019/610 K. sayılı kararındaki olayda, kargo aracındaki kutunun 'önleme araması' kararına dayanılarak aranması ve açılması hukuka uygunluk açısından sorunludur. 'Önleme araması' (PVSK m. 9), genel güvenliği ve kamu düzenini korumak amacıyla, henüz işlenmemiş bir suçun önlenmesi için yapılan idari bir aramadır ve kapsamı bellidir. Oysa kargo kutusunun açılması, belirli bir suç şüphesiyle (muhbir bilgisi) delil elde etmeye yönelik bir 'adli arama' niteliğindedir. Adli arama ise CMK hükümlerine göre ve kural olarak hakim kararıyla yapılır. CGK, bu olayda öncelikle aramanın yapıldığı yerin (kargo toplama merkezi) önleme araması kararı kapsamında kalıp kalmadığının araştırılması, eğer kalmıyorsa, CMK hükümlerine göre verilmiş bir adli arama veya postada elkoyma kararı olup olmadığının saptanması gerektiğini, eksik araştırma ile hüküm kurulamayacağını belirtmiştir. Bu durum, idari bir kararla adli nitelikte bir arama yapılamayacağını ve delilin hukuka aykırı hale gelebileceğini göstermektedir (barandogan.av.tr/blog/mevzuat/cmk-madde-129-postada-elkoyma.html).