5271 sayılı CMK'nın 128. maddesi uyarınca elkonulan bir eşyanın, delil olarak saklanmasına gerek kalmaması halinde, sahibine iadesi yerine 'rayiç değerinin ödenmesi karşılığında' teslim edilebilmesi ne anlama gelir? Bu durumda müsadere kararının konusu ne olur?

CMK m. 132/6'da düzenlenen bu hüküm, pratik bir ihtiyaca cevap veren istisnai bir uygulamadır. Delil olarak saklanmasına artık gerek kalmayan, ancak müsadere edilme ihtimali devam eden bir eşyanın (örneğin, lüks bir araç), uzun yargılama süreci boyunca çürümesini veya değer kaybetmesini önlemeyi amaçlar. Bu durumda, eşyanın sahibi olan ilgili kişi (şüpheli, sanık veya üçüncü kişi), eşyanın o anki 'rayiç değerini' (piyasa değerini) adli makamlara ödeyerek, eşyanın fiziken kendisine teslim edilmesini talep edebilir. Mahkeme bu talebi kabul ederse, kişi parayı öder ve malını geri alır. Bu durumda, yargılama sonunda verilecek olan 'müsadere kararının konusu', artık eşyanın kendisi değil, onun yerine geçen ve adli emanete alınan 'ödenen rayiç değer' olur. Yani, mahkeme eşyanın değil, paranın müsaderesine (kamuya geçirilmesine) karar verir. Eğer yargılama sonunda beraat kararı verilir ve müsadereye yer olmadığına karar verilirse, bu para sahibine iade edilir. (or.av.tr/el-koyma-ve-mulkiyetin-kamuya-gecirilmesi/)