5235 sayılı Kanun m. 12'ye göre, bir suçun 'nitelikli dolandırıcılık' (TCK m. 158) olup olmadığına bakılmaksızın, cezasının üst sınırı 10 yıldan fazla ise bu suça hangi mahkeme bakar? Bu durum, görev kurallarının belirlenmesindeki hiyerarşiyi nasıl gösterir?

Yargı Pusulası bilgi merkezi soru-cevap kaydı #193225

Eğer bir dolandırıcılık suçunun cezasının üst sınırı, kanundaki nitelikli haller veya artırım sebepleriyle (örneğin örgütlü işlenmesi) 10 yılı aşıyorsa, bu suça Ağır Ceza Mahkemesi bakar. 5235 sayılı Kanun m. 12'deki görev kuralları arasında bir hiyerarşi vardır. Kural, 'ağırlaştırılmış müebbet hapis, müebbet hapis ve on yıldan fazla hapis cezalarını gerektiren suçlara' Ağır Ceza Mahkemesi'nin bakacağı yönündeki genel görev kuralıdır. Katalogda sayılan suçlar (nitelikli dolandırıcılık gibi) bu genel kuralın bir nevi teyidi veya özel bir görünümüdür. TCK m. 158'deki nitelikli dolandırıcılığın temel halinin cezası 3 yıldan 10 yıla kadardır. Bu haliyle Asliye Ceza Mahkemesi'nin görevine girebilir. Ancak, aynı maddenin (e), (f), (j), (k), (l) bentlerindeki hallerde cezanın alt sınırı 4 yıl, üst sınırı yine 10 yıldır. Fakat TCK m. 158/3 uyarınca suçun örgüt faaliyeti çerçevesinde işlenmesi halinde ceza bir kat artırılacağından, cezanın üst sınırı 20 yıla çıkar ve bu durumda görevli mahkeme tartışmasız Ağır Ceza Mahkemesi olur. Yani, görev belirlenirken önce katalogda olup olmadığına, sonra da cezanın nihai üst sınırının 10 yılı aşıp aşmadığına bakılır. Cezanın ağırlığı, görevli mahkemeyi belirlemede en temel kriterdir. (kadimhukuk.com.tr/makale/agir-ceza-mahkemesi-nedir/)