CMK m. 4/1'de yer alan '6. madde hükmü saklıdır' ifadesi, mahkemenin görevli olup olmadığını re'sen inceleme yetkisine nasıl bir sınırlama getirmektedir?

CMK m. 4/1, davaya bakan mahkemenin, kovuşturma evresinin her aşamasında görevli olup olmadığını re'sen (kendiliğinden) inceleyip karar verebileceğini düzenleyerek görevin kamu düzeninden olduğunu vurgular. Ancak bu yetkiyi, '6. madde hükmü saklıdır' diyerek sınırlar. CMK m. 6'da ise, 'İddianamenin kabulünden sonra, suçun yargılamasının alt dereceli bir mahkemeye ait olduğu gerekçesiyle görevsizlik kararı verilemez.' hükmü yer almaktadır. Bu iki madde birlikte okunduğunda şu sonuç ortaya çıkar: Bir mahkeme (örneğin Ağır Ceza Mahkemesi), iddianameyi kabul edip yargılamaya başladıktan sonra, davanın aslında kendi görevine değil de daha alt dereceli bir mahkemenin (örneğin Asliye Ceza Mahkemesi'nin) görevine girdiğini fark etse bile, artık bu gerekçeyle görevsizlik kararı veremez. Yargılamaya devam etmek zorundadır. Bu kurala 'alt dereceli mahkemeye görevsizlik yasağı' denir. Amaç, yargılamanın gereksiz yere uzamasını önlemek ve sanığın 'üst dereceli mahkemede yargılanma' güvencesinden faydalanmasını sağlamaktır. Ancak mahkeme, işin kendi görevini aştığını, yani üst dereceli bir mahkemenin görevine girdiğini anlarsa, her zaman görevsizlik kararı verebilir (CMK m. 5). Sınırlama sadece alt dereceli mahkemeye gönderme yasağıdır. (kadimhukuk.com.tr/makale/ceza-muhakemesi-kanunu-4-madde-cmk/)