Gayrimenkul satış vaadi sözleşmesinin tapuya şerh edilmesinin (MK m. 1009) hukuki sonucu nedir? Bu şerhin geçerlilik süresi ne kadardır ve süre dolduğunda sözleşmenin akıbeti ne olur?

Gayrimenkul satış vaadi sözleşmesi, taraflar arasında kişisel (nispi) bir borç ilişkisi doğurur. Bu sözleşmenin tapu siciline şerh edilmesi, bu kişisel hakkı 'güçlendirerek' ona 'ayni etki' kazandırır. Bunun hukuki sonucu, sözleşmeden doğan hakkın, taşınmazı sonradan devralan üçüncü kişilere karşı da ileri sürülebilmesidir (MK m. 1009). Yani, şerhten sonra taşınmaz başkasına satılsa bile, satış vaadi alacaklısı tapu iptal ve tescil davasını yeni malike karşı da açabilir. Tapu Kanunu m. 26 uyarınca bu şerhin etkisi beş (5) yıldır. Beş yıl içinde satış (tapuda devir) işlemi yapılmazsa, şerh tapu sicil müdürlüğünce re'sen terkin edilir ve ayni etkisini kaybeder. Ancak şerhin düşmesi, sözleşmenin kendisini geçersiz kılmaz. Sözleşme, taraflar arasında kişisel (nispi) bir hak olarak varlığını sürdürür ve Borçlar Kanunu'ndaki 10 yıllık genel zamanaşımı süresi içinde (BK m. 146), vaat borçlusuna karşı tapu iptal ve tescil davası açma hakkı devam eder. Sadece üçüncü kişilere karşı ileri sürülebilme gücünü yitirir. (barandogan.av.tr/blog/gayrimenkul-hukuku/gayrimenkul-tasinmaz-satis-vaadi-sozlesmesi-nedir.html)